6 Μαρτίου: Παγκόσμια ημέρα κατά του bulling
Η λέσχη ανάγνωσης προτείνει ένα υπέροχο βιβλίο για το ευαίσθητο αυτό θέμα
Μυθιστόρημα αθωότητας, ελπίδας και σκληρής πραγματικότητας, το Άγρια παιδιά σκιαγραφεί συναρπαστικά το πορτρέτο ενός αγοριού που ισορροπεί στο χείλος της ενηλικίωσης και ταυτόχρονα αποτυπώνει τολμηρά και απροκατάληπτα το φαινόμενο της μετανάστευσης, της εφηβικής βίας, του ρατσισμού και του φόβου.
Κριτικές...
Ντόρα Μακρή, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 24.12.2011
Ένας 11χρονος ζει τη βία του Λονδίνου
Οι ταραχές που συγκλόνισαν τη Μεγάλη Βρετανία το περασμένο καλοκαίρι καλύφθηκαν εκτενώς από τα ΜΜΕ που μετέδιδαν το χρονικό των βίαιων συγκρούσεων ανάμεσα σε νεαρούς ταραξίες και την αστυνομία. Τέτοιες εικόνες γίνονται ολοένα πιο γνώριμες, καθώς η «νεανική κρίση», όπως την αποκαλούν οι κοινωνιολόγοι, εξαπλώνεται στις αστικές περιοχές πολλών δυτικών κρατών, ενώ ανάλογα γεγονότα έχουμε βιώσει πολλές φορές τα τελευταία χρόνια και στην Ελλάδα. Αν όμως οι αιτίες της μαζικής παραβατικής συμπεριφοράς των νέων έχουν γίνει αντικείμενο έρευνας και μελέτης από ειδικούς επιστήμονες, βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών ΜΜΕ και έχουν προκαλέσει πλήθος συζητήσεων και διαφωνιών, ποια θα μπορούσε να είναι η συμβολή μιας μυθοπλαστικής αφήγησης που έχει θέμα τέτοιου είδους βίαια γεγονότα; Τι περισσότερο έχει να προσφέρει το μυθιστόρημα του Κέλμαν, Αγρια Παιδιά, που ο θεατής ή ο αναγνώστης δεν γνωρίζει ήδη για τα νεανικά ξεσπάσματα (αυτο) καταστροφικής βίας;
https://news.kathimerini.gr/
Άγης Αθανασιάδης, librofilo.blogspot.gr, 18/12/2012
Η ζωή σαν βιντεογκέιμ
Η βία σε όλες τις μορφές κυριαρχεί στο εξαιρετικό και καθηλωτικό μυθιστόρημα του Stephen Kelman (Λούτον, Αγγλία 1976), με τίτλο «ΑΓΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑ» (Pigeon English). Είναι ένα βιβλίο με ήρωα και αφηγητή ένα εντεκάχρονο αγοράκι, που ζει σε μια λαϊκή συνοικία του Λονδίνου και βιώνει καταστάσεις ακραίες, ισορροπώντας συνέχεια μεταξύ ζωής και θανάτου.
Ο Χάρι έχει φύγει από την Γκάνα με τη μητέρα του και τη μεγαλύτερη του αδερφή για να γλιτώσουν από τους πολέμους και τη φτώχεια. Τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας (πατέρας, μικρότερη αδερφή-βρέφος, γιαγιά) περιμένουν την ευκαιρία τους να φύγουν κι αυτοί ερχόμενοι στο Λονδίνο.
Με τη βοήθεια ενός μαφιόζου συμπατριώτη τους, βολεύονται σε ένα διαμέρισμα ενός συμπλέγματος πανύψηλων εργατικών πολυκατοικιών στο Πέκαμ, μια συνοικία του Λονδίνου, από αυτές που φοβάσαι να διαβείς. Για τον Χάρι όμως όλα είναι πρωτόγνωρα και μαγικά. Το συνεχές ζεστό νερό, η τηλεόραση με τα εκατοντάδες κανάλια, τα βιντεογκέιμς, τα αθλητικά παπούτσια, το ασανσέρ που εκτινάσσεται με ταχύτητα προς τα επάνω. Η μητέρα του πιάνει δουλειά σε κάποιο νοσοκομείο και τα δύο παιδιά εγγράφονται στο τοπικό σχολείο.
Εύστροφος και προσαρμοστικός ο Χάρι, βλέπει ότι στους δρόμους επικρατεί ένα άλλο είδους πολέμου, και ότι οι συμμορίες είτε των συνομιλήκων του, είτε των μεγαλύτερων του παιδιών κυριαρχούν στους δρόμους και στο σχολείο, τρομάζοντας όχι μόνο τους συνομιλήκους του, εξευτελίζοντάς τους σε καθημερινή βάση, αλλά και τους μικροκαταστηματάρχες της περιοχής και τους ενοίκους των γιγαντιαίων μπλοκ πολυκατοικιών.
Ο μικρός Χάρι αισθάνεται προστάτης της οικογένειας. Όταν ένα αγόρι, συμμαθητής του στο σχολείο, βρίσκεται μαχαιρωμένο έξω από μια αλυσίδα φαγητού, ξυπνάνε στη μνήμη του εικόνες που έζησε στον τόπο του – απλά του φαίνεται αδιανόητο να πεθαίνει κάποιο παιδί για ένα χάμπουργκερ! Τις συμμορίες τις βλέπει καθημερινά, κάνει παρέα με τα μέλη τους, συμμετέχει σε μερικές αλητείες, αλλά γενικώς προβληματίζεται με αυτά που βλέπει, τις παράλογες συμπεριφορές και τους αναίτιους τσαμπουκάδες. Με ένα φιλαράκι του θα δουν ως παιχνίδι την ανακάλυψη του ενόχου για τον φόνο του συμμαθητή τους. Μαζεύουν δακτυλικά αποτυπώματα με διάφορες αστείες δικαιολογίες, ψάχνουν στο πάρκο της περιοχής, αλλά αυτή τους η συμπεριφορά θα ενοχλήσει τα μέλη των συμμοριών και η κατάσταση αρχίζει να «γέρνει λίγο επικίνδυνα» για τον πανέξυπνο Χάρι.
Τρομακτικό και ταυτόχρονα διασκεδαστικό, με έναν ακαταμάχητο ήρωα (τον μικρούλη Χάρι), το μυθιστόρημα του (πρωτοεμφανιζόμενου στη βρετανική λογοτεχνική σκηνή) Κέλμαν, υπαλλήλου του Δήμου, αφορμάται από ένα φρικώδες περιστατικό που συνέβη το 2000 στο Πέκαμ (τη συνοικία που διαδραματίζεται το βιβλίο), -και όπως ωραία το περιγράφει η Κ. Σχινά στο κατατοπιστικότατο επίμετρο του βιβλίου- όταν ο μικρός Αφρικανός Νταμιλόλα Τέιλορ δολοφονήθηκε ενώ γύριζε σπίτι από ένα απογευματινό μάθημα. Οι δράστες ήταν δύο παιδιά, δώδεκα και δεκατριών χρόνων, οι οποίοι του είχαν στήσει ενέδρα, τον κυνήγησαν, τον χτύπησαν με σπασμένο μπουκάλι και ο μικρός ξεψύχησε στα σκαλιά της εργατικής πολυκατοικίας όπου διέμενε. Συνολικά τριάντα δύο (32) νεαροί (μικρά παιδιά) σκοτώθηκαν στη δεκαετία 2000-2010 από συμμορίες νεαρών.
Το παιδί-ήρωας του μυθιστορήματος του Κέλμαν είναι ένα γλυκύτατο και πανέξυπνο αγοράκι που στην ηλικία που είναι θεωρεί τη ζωή ως ένα βιντεοπαιχνίδι. Τον απασχολούν όχι μόνο τα συνηθισμένα για την ηλικία του θέματα – αν θα κάτσει το κοριτσάκι που του αρέσει στην τάξη, στο διπλανό του θρανίο, αν τα παπούτσια Diadora είναι καλύτερα από τα Nike Air κ.ο.κ. Η περιέργειά του και η ανέμελη σκανταλιά της ηλικίας του είναι αυτά που θα του δημιουργήσουν προβλήματα.
Η αφήγηση του 11χρονου σε σπασμένα αγγλικά («pigeon English» όπως είναι και ο αγγλικός τίτλος του βιβλίου) διαφέρει από τη γλώσσα που χρησιμοποεί η Ντόναχιου στο (αριστουργηματικό) «Δωμάτιο» ή από αυτήν του Σάφραν Φόερ στο (συγκλονιστικό) «Εξαιρετικά δυνατά & απίστευτα κοντά». Η γλώσσα του Χάρι είναι ακατέργαστη, γεμάτη γκανέζικους ιδιωματισμούς, μια γλώσσα του δρόμου και ίσως γι’ αυτό μέσα από την απλότητα και τις εκφράσεις ενός σχεδόν αυτοσχέδιου ιδιώματος αναδεικνύεται εντονότερα η φρίκη της ανεξέλεγκτης κοινωνικής βίας που κυριαρχεί σ’ αυτό το σημαντικό μυθιστόρημα, το οποίο ήταν στη μικρή λίστα (short list) του βραβείου Man Booker για το 2011, ενώ τα δικαιώματα έκδοσής του αποτέλεσαν σημείο διαμάχης μεταξύ 12 εκδοτικών οίκων, καταλήγοντας στον Bloomsbury με τις φήμες να οργιάζουν για εξαψήφιο ποσό εξαγοράς!
Το βιβλίο είναι όμως πάνω απ’ όλα ένα μυθιστόρημα με έντονο κοινωνιολογικό ενδιαφέρον και αποτελεί αφορμή για στοχασμό και πολλές συζητήσεις πάνω στο θέμα της τυφλής και ανεξέλεγκτης βίας των μεγαλουπόλεων. Τη βία που τη διακρίνει ο φανατισμός και η οργή προς την κοινωνία των έντονων ταξικών διαφορών που έχουν επικρατήσει τα τελευταία χρόνια στον «πολιτισμένο» κόσμο, τη βία της απόγνωσης μπροστά σε ένα μέλλον που φαντάζει αδιέξοδο και χειρότερο από το παρόν. Την έκδοση του βιβλίου στη Μ. Βρετανία το 2010, ακολούθησαν τα μεγάλα επεισόδια στα προάστια του Λονδίνου το καλοκαίρι του 2011, για τους περισσότερους ακατανόητα και παράλογα, αλλά για όποιον διαβάσει το μυθιστόρημα του Κέλμαν εξηγήσιμα και ίσως όχι τόσο αιφνιδιαστικά στο τέλος.
Ο μοριακός πόλεμος των πόλεων
Συντάκτης: Διονύσης Μαρίνος
Τα «Άγρια Παιδιά» αρχίζουν με αίμα και τελειώνουν με αίμα. Στο ενδιάμεσο, οι φλέβες υποδέχονται την ταγκή μυρωδιά του αλλόκοτου μίσους, της απόγνωσης και της κοινωνικής περιθωριοποίησης. Στο τέλος, ωστόσο, το αίμα παύει να έχει την ίδια σύσταση. Εμφανίζεται αλλοιωμένο, σχεδόν μεταλλικό.
Ο Στίβεν Κέλμαν εκκινεί –ουσιαστικά-, το θέμα του από τα πραγματικά γεγονότα που συγκλόνισαν το Λονδίνο το καλοκαίρι του 2011. Μάχες σώμα με σώμα ανάμεσα σε παιδαρέλια και αστυνομικούς, το Λονδίνο να φλέγεται και να κραυγάζει για το αδιέξοδό στο οποίο έχει περιπέσει. Μόνο που ο Κέλμαν λαμβάνει μια καίρια απόφαση. Βγάζει εκτός κάδρου τους ενήλικες και δίνει το λόγο σε έναν εντεκάχρονο που δεν είναι καν Βρετανός. Αφήνει τον Χάρι Οπόκου από την Γκάνα να μιλήσει για όσα είδε, βίωσε και αισθάνθηκε. Για όσα, τελικά, χρειάστηκε να θυσιάσει για να φτάσει σε μια σπάνια στιγμή αυτεπίγνωσης. Τον αφήνει να κυλιστεί στα λασπόνερα της βίας και ουσιαστικά να πνιγεί μέσα σε αυτά. Τη στιγμή μάλιστα που έχει συνειδητοποιήσει το αδιέξοδο της οργής.
Τα «Άγρια Παιδιά» είναι ένα πικρό σχόλιο πάνω στην ενδημική βία των μεγαλουπόλεων. Ομάδες εναντίον ομάδων, συμμορίες αρματωμένες μπρος σε έναν απηνή πόλεμο δίχως ηθικούς φραγμούς. Ο Γερμανός συγγραφέας και διανοητής, Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ, αρκετά χρόνια πριν από το φαινόμενο της αστικής βίας πάρει αυτού του είδους την πάνδημη μορφή, το είχε χαρακτηρίσει ως «μοριακό πόλεμο».
Τίποτα περισσότερο από μια καθημερινή μάχη επιβίωσης, ένταξης και μύησης σε μια υπο-ομάδα, που προσπαθεί να μπει στο… μάτι της κοινωνίας. Ο αποκλεισμένος εξεγείρεται τυφλά και αδιέξοδα.
Το βιβλίο ξεκινάει με το φόνο ενός παιδιού. Ο μικρός Χάρι αποφασίζει να διαλευκάνει το έγκλημα, αυτός που σκοτώθηκε ήταν φίλος του, ελπίζει πως έτσι θα μπορέσει να τον «επαναφέρει» στη ζωή. Τίποτα, όμως, δεν είναι όπως φαίνεται. Με φωνή ασθματική (έχεις την αίσθηση ενός μόνιμου τρεχαλητού, καθώς διαβάζεις τις σκέψεις του παιδιού), με γλώσσα που μαζεύει «σκουπίδια» από παντού για να εκφραστεί, ο Οπόκου, εισδύει στον κόσμο των συμμοριών. Φλερτάρει μαζί τους, επιθυμεί να γίνει κομμάτι τους για να αισθανθεί ακέραιος.
Φτάνει στο σημείο να πάρει μέρος ακόμη και σε «επιχειρήσεις», μόνο και μόνο για να γίνει αποδεκτός.
Εκ φύσεως εύστροφος, αφοπλιστικά αθώος και φιλοπερίεργος, ο Χάρι, κάνει τη δική του αντίσταση και αποφασίζει πως είναι ταγμένος στην εξιχνίαση του εγκλήματος και όχι στη «δημιουργία» κι άλλων. Όποιος, όμως, αποφασίζει να βγει εκτός κύκλου, το πληρώνει και μάλιστα με «σκληρό» νόμισμα.
Το βιβλίο ακολουθεί τις αβαρείς σκέψεις ενός πιτσιρικά μετανάστη. Υπάρχουν στιγμές που απογειώνεται και άλλες που σε αφήνει με μια απορία για το «σχέδιο» του Κέλμαν. Επί παραδείγματι, το εύρημα με τους μονολόγους ενός περιστεριού (αλλά και οι κατασκευασμένοι διάλογοι του πουλιού με το παιδί), ενδεχομένως να μην προσθέτουν κάτι ουσιαστικό στην ανέλιξη της ιστορίας. Εν συνόλω, πάντως, ο 36χρονος Κέλμαν με το πρώτο του βιβλίο, μπήκε για τα καλά στη βασική αρτηρία της μεγάλης λογοτεχνίας. Δεν είναι τυχαίο ότι τα «Άγρια Παιδιά» βρέθηκαν στη short list των βραβείων Μπούκερ για το 2011.
Η μετάφραση της Κατερίνας Σχινά (στο τέλος του βιβλίου γράφει κι ένα αρκετά εμβριθές και αναλυτικό επίμετρο γύρω από τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γεννιούνται τα «άγρια παιδιά» των πόλεων) βοηθάει στην ανάγνωση. Αρκεί να αναλογιστούμε τους ιδιωματισμούς που παρελαύνουν από το βιβλίο και θα καταλάβουμε πόσο δύσκολο ήταν το έργο της.
.jpg)
